קאַפּיטל 1 — די עטימאָלאָגיע פֿונעם נאָמען Encaoua

דער פֿאַמיליע-נאָמען Encaoua האָט אַרויסגערופֿן צווישן די פֿילאָלאָגן און די היסטאָריקער פֿילצאָליקע און אַ מאָל ווידערשפּרעכיקע אינטערפּרעטאַציעס. דרײַ גרויסע השערות שטייען אַרויס פֿון דער געלערנטער ליטעראַטור.

1.1 די העברעיש-אַראַמעאישע השערה: «עין קאַוואַ»

די ערשטע אינטערפּרעטאַציע מאַכט פֿונעם נאָמען Encaoua אַ פֿאָנעטישע איבערשרײַבונג פֿונעם העברעיש-אַראַמעאישן אויסדרוק עֵין קַוָּא (עין קאַוואַ), וואָס מע קאָן איבערזעצן אַלס «מקור פֿון דער מאָס» אָדער «קוואַל פֿונעם קאַנאָן». דער טערמין קַוָּא (קאַוואַ) וואָלט אָנגעוויזן אויפֿן קבֿ, אַ העברעיש-אַראַמעאישע מאָס-איינהייט דערמאָנט אין דער משנה.

1.2 די אַראַבישע השערה: «אבן קאַוואַ»

די צווייטע אינטערפּרעטאַציע פֿאַרבינדט דעם נאָמען מיטן אַראַביש ابن قاوة (אבן קאַוואַ), «זון פֿון קאַוואַ». די פֿאָרעם Hencaoua געפֿינט זיך אין מיטל-עלטערלעכע אַראַבישע דאָקומענטן, בפֿרט אין נאָטאַריאַטישע אַקטן פֿון גראַנאַדאַ און פֿון Sevilla וואָס ווערן אָפּגעהיט אינעם היסטאָרישן נאַציאָנאַלן אַרכיוו פֿון מאַדריד.

1.3 די בערבערישע השערה

אַ דריטע שול פֿון געדאַנק, פֿאָרגעשטעלט פֿונעם היסטאָריקער Gabriel Camps, לאָזט אָנטאָן אַז דער ראַדיקאַל kawa אָדער cawa איז פֿון בערבערישן אורשפּרונג, באַהעפֿט מיטן תּמזיגֿט וואָס באַצייכנט אַ באַזונדערן סאָרט באָדן אָדער מענטשלעכע באַזעצונג. Camps דערמאָנט אַז פֿילצאָליקע יידישע משפּחות פֿון צפֿון-אַפֿריקע טראָגן נעמען פֿון בערבערישן אורשפּרונג (Azoulay, Medioni, Berdugo, Abitbol), וואָס שפּיגלט אָפּ דעם עלטער פֿון דער יידיש-בערבערישער סימביאָז. לויט דער דאָזיקער השערה, וואָלט דער נאָמען אָנגענומען געוואָרן נאָך פֿאַר דער אָנקומונג קיין שפּאַניע — וואָס וואָלט ווידערשפּרעכן דעם געדאַנק פֿון אַן אויסשליסלעך איבערישן אורשפּרונג פֿון דער משפּחה.

1.4 די שרײַבונגען פֿונעם נאָמען דורך די יאָרהונדערטער

לויט דער Jewish Encyclopedia, געפֿינט מען לכל-הפּחות פֿיר שרײַבונגען אין העברעישע אותיות און פֿילצאָליקע קאַליגראַפֿיעס אין לאַטײַנישע אותיות: Al-Naqua, Alnakaoua, Al-Naqwa, Alnucawi, Ankoa, Kaoua, N'Kaoua (Nkaoua), Ankaoua, Enkaoua, Encaoua, Ankawa, Enkawa און Elnekave (אָדער Elnecavé). די דאָזיקע לעצטע פֿאָרעם, Elnekave, איז די מאָדערנע העברעאיזירטע וואַריאַנט וואָס ווערט בעיקר גענוצט אין ישראל און אין די ענגליש-רעדנדיקע לענדער, בעת די פֿאָרמען Ankawa און Enkawa געפֿינען זיך אין מאַראָקאָ און אין אַלזשיר. לויט Alexander Beider, איז דער נאָמען פֿון אַ מאָנאָגענעטישער נאַטור, אַרויסגעקומען אין איין איינציקן אָרט, אין אַ געגעבענער תּקופֿה, געטראָגן פֿון אַ גוט באַשטימטער משפּחה.

1.5 די אָנאָמאַסטישע איבערגאַבע אין דער ספֿרדישער טראַדיציע

די באַשטענדיקייט פֿונעם פֿאַמיליע-נאָמען Encaoua דורך זיבן יאָרהונדערטער ווײַזט אַ פֿענאָמען כאַראַקטעריסטיש פֿאַר דער ספֿרדישער טראַדיציע: די איבערגאַבע פֿונעם נאָמען אַלס אַ הייליקער אידענטיטעט-סימן. אין אונטערשייד צו פֿילצאָליקע אַשכּנזישע יידישע משפּחות וואָס האָבן אָנגענומען פֿאַמיליע-נעמען אַרויפֿגעצוווּנגען פֿון די אייראָפּעאישע אַדמיניסטראַציעס אינעם 18טן יאָרהונדערט, האָבן די ספֿרדישע משפּחות ווי די Encaoua געהיט זייער מיטל-עלטערלעכן נאָמען אָן איבעררײַסונג. די דאָזיקע אָנאָמאַסטישע געטרײַשאַפֿט ווערט דערקלערט דורך דער קהילהדיקער סטרוקטור פֿונעם מאַגרעבישן יידנטום, וווּ דער פֿאַמיליע-נאָמען האָט פֿאַרזיכערט דעם צוטריט צו געוויסע ירושהדיקע רבנישע פֿונקציעס. דער פֿאַמיליע-נאָמען האָט אַזוי פֿונקציאָנירט ווי אַ טיטל פֿון אינטעלעקטועלן אַדל, באַצײַגנדיק די צוגעהעריקייט צו אַ ייִחוס פֿון חכמים און פֿון ריכטערס.

1.6 די פֿראַגע פֿון דער משפּחה-איינציקייט

איינע פֿון די מערסט דעבאַטירטע פֿראַגעס פֿון די היסטאָריקער איז צו וויסן צי אַלע משפּחות וואָס טראָגן די פֿאַרשיידענע וואַריאַנטן פֿונעם נאָמען שטאַמען פֿון אַ געמיינזאַמען אָבֿ. Alexander Beider, אין זײַן Dictionary of Jewish Surnames from Maghreb (2017), נייגט זיך קלאָר צוגונסטן פֿון דער מאָנאָגענעז: דער נאָמען וואָלט אַרויסגעקומען איין איינציק מאָל, אינעם מיטל-עלטערלעכן קאַסטיליע, מסתּמא אין טאָלעדאָ אָדער Sevilla אינעם 12טן יאָרהונדערט, און אַלע הײַנטיקע צווײַגן וואָלטן שטאַמען פֿון דעם דאָזיקן איינציקן שטאַם. די דאָזיקע השערה ווערט פֿאַרשטאַרקט דורך דער געאָגראַפֿישער קאָנסיסטענץ פֿון דער צעשפּרייטונג: די Encaoua געפֿינען זיך נאָר אין ערטער היסטאָריש פֿאַרבונדן מיטן וועג שפּאַניע → מאַגרעב (Tlemcen, אָראַן, Salé, Fès), קיינמאָל ניט אין די אַשכּנזישע קהילות און ניט אינעם אָטאָמאַנישן אימפּעריע — וואָס וואָלט זײַן שווער צו דערקלערן ווען דער נאָמען וואָלט געהאַט פֿילצאָליקע און אומאָפּהענגיקע אורשפּרונגען.

Le Grand Livre des Encaoua →